AFRIKA MUSEUM

Wie gaat vrijuit? Slavernij en bevrijding in Oost-Afrika

Wie gaat vrijuit?
Slavernij en bevrijding in oost-afrika
29 maart t/m 30 september 2003

Binnen het brede thema 'slavernij', dat in verschillende Nederlandse musea momenteel centraal staat, besteedt het Afrika Museum in Berg en Dal speciale aandacht aan Oost-Afrika in de 19e eeuw. Aan de hand van voorwerpen, (levens)grote portretten en groepsfoto's wordt een beeld geschetst van de betrokken groepen: westerse ontdekkingsreizigers, 'Arabische' (slaven)handelaren, Afrikaanse tussenhandelaren, Europese koloniale agenten en missionarissen.
Daarnaast heeft de Afro-Braziliaanse kunstenaar Nilton Moreira da Silva een installatie ontworpen die het thema slavernij doortrekt naar onze tijd.

'Het is bijna onmogelijk het lijden, de ellende en afstomping te beschrijven van de slaven die in Zanzibar worden ontscheept. Ze worden gelost uit een slavenschip waar ze meerdere dagen opeengehoopt hebben gelegen, met als enig voedsel een paar korreltjes rijst. Aan kopers is er op de slavenmarkt geen gebrek. Ieder onderzoekt het exemplaar dat hem aanstaat, op dezelfde manier als een lastdier; men laat het lopen, rennen, bukken, rechtop staan; men inspecteert de tanden en onderzoekt nauwkeurig de huid. Onderwijl laat de verkoper niets achterwege om ze aan te prijzen' (uit een ooggetuigenverslag). Toen de eerste Spiritijnse missionarissen in 1863 aankwamen op Zanzibar, werden ze direct geconfronteerd met de slavenmarkt, waar jaarlijks zo'n vijftig- tot zestigduizend slaven verhandeld werden. De sultan kreeg provisie voor iedere verhandelde slaaf. De manieren waarop christelijke missionarissen inspeelden op slavenhandel en slavernij in Oost-Afrika is een van de onderwerpen die in de tentoonstelling 'Wie gaat vrijuit?' aan bod komt.

Daarnaast wordt een historische schets gegeven van de 'Arabische' slavenhandel in het Afrikaanse binnenland. De toenemende verstrengeling van de ivoorhandel met de slavenhandel en de confrontatie tussen 'Arabische' handelaren en Belgische kolonialen in Oost-Kongo wordt uitgelegd. Ook komt de beeldvorming rond de 'Arabische slavenhandelaar' in België in het begin van de 20e eeuw aan bod.

De relatie tussen slavernij en samenleving wordt behandeld aan de hand van het voorbeeld Duits Oost-Afrika (1884-1918). Hoewel de Duitse kolonisatie van het koloniale Tanzania aanving na de afschaffing van de slavernij, kan men toch alle principiële kenmerken van de tot op heden wereldwijd geldende verwevenheid van economie en moderne vormen van slavernij (dwangarbeid) terugvinden.

Omdat slavernij als collectieve dramatische gebeurtenis van invloed is geweest op hedendaagse kunst, betrekt het Afrika Museum ook een kunstenaar van Afrikaanse afkomst bij deze tentoonstelling. De installatie 'SOS Sea of Slavery' van de Afro-Braziliaan Nilton Moreira da Silva, die door het buitenmuseum te zien is, vormt een essentiële aanvulling op deze expositie.

Afrika Museum, Postweg 6, Berg en Dal (bij Nijmegen)

Openingstijden:
31 maart t/m 30 oktober: maandag t/m vrijdag 10.00-17.00 uur zaterdag, zon- en feestdagen 11.00-17.00 uur
1 november t/m 30 maart: dinsdag t/m vrijdag 10.00-17.00 uur zaterdag, zon- en feestdagen 13.00-17.00 uur

Deel: ' Slavernij en bevrijding in Oost-Afrika in Afrika Museum Berg en Dal '




Lees ook